28 May 2015

Ποιότητα Ζωής και Αθλητισμός

 

atom athl

 

Ο αθλητισμός είναι ένας κοινωνικός θεσμός, γι' αυτό είναι συνδεδεμένος με τον πολιτισμό, τις πολιτιστικές αξίες και συνθήκες της κοινωνίας.

της Νεκταρίας Βάντση

 

 

Σαν αθλητισμό θεωρούμε όλες τις σωματικές δραστηριότητες με τις οποίες κανείς επιδιώκει συνειδητά κάποια σωματική επίδοση όπως αυτή νοείται και πραγματώνεται από το κοινωνικό σύνολο. Η οποιαδήποτε σωματική δραστηριότητα δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή σαν αθλητική. Το να σκαρφαλώνει κανείς στα δέντρα και το να παίζει την μπάλα του τένις με τα πόδια, δεν είναι δυνατό να θεωρηθεί σαν αθλητική δραστηριότητα.

 

Αθλητισμός πρέπει να εννοούνται, εκείνες οι δραστηριότητες που είναι εξειδικευμένες και διέπονται από ένα πλέγμα κανονισμών. Ως εκ τούτου οι αθλητικές ενέργειες κατευθύνονται από διατυπωμένους κανόνες που καθορίζουν τον χρόνο, τον χώρο, το όργανο και τις εκτελούμενες δραστηριότητες, ώστε διαμορφώνουν τον αθλητισμό σε ένα ιδιαίτερο εννοιολογικό αντικείμενο.

 

Με άλλα λόγια θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε πως οι αθλητικές - σωματικές κινήσεις γίνονται στα πλαίσια σχηματικών συστημάτων ώστε μπορούμε να πούμε ότι ο αθλητισμός έχει δική του ιεροτελεστία. Ένα τέτοιο σύστημα ονομάζεται θεσμός.

 

Ο αθλητισμός σαν θεσμός δημιουργεί ένα εννοιολογικό σύνολο που ρυθμίζει όχι μόνο τη συμπεριφορά των ασχολουμένων αλλά καθορίζει τις δραστηριότητες σε γενικά κοινωνικά πλαίσια. Ο αθλητισμός επιτελεί σημαντικές λειτουργίες για το κοινωνικό σύνολο γιατί συμβάλλει στη διατήρηση της υγείας, του λαού, στην αύξηση της εργατικότητας και της παραγωγικότητας του λαού, στην στρατιωτική προετοιμασία για τον πόλεμο, στην κοινωνικοποίηση των νέων και στην ψυχαγωγία των μαζών. Επίσης, ανοίγει δυνατότητες για την ατομική ή ομαδική επίδοση και είναι ένα πρωτότυπο για τη διαπίστωση της επιτυχίας, για την δημιουργία του ομαδικού πνεύματος, για ομαδοποίηση και ευγενές ήθος, δηλαδή για σημαντικές κοινωνικές αρετές. Γι' αυτό ο αθλητισμός σαν θεσμός διεισδύει στην κοινωνία και αναγνωρίζεται από τα μέλη της.

 

Αλλά για την καθιέρωση του θεσμού του αθλητισμού δεν παίζουν ρόλο μόνο ιδέες και αξίες του, μα και η κοινωνική δομή του λαού, η οποία βάση του βιοτικού επιπέδου και της τεχνολογικής ανάπτυξης καλλιεργεί το έδαφος για τις αθλητικές ασχολίες.

 

gymn

 

Ο θεσμός του αθλητισμού εμφανίζεται στην πράξη τόσο σαν άτυπος με χαλαρά πλαίσια, όσο και σαν τυπικός με αυστηρούς θεσμοθετημένους κανόνες.

Άτυπος αθλητισμός είναι ο αθλητισμός του ελεύθερου χρόνου που γίνεται για καθαρά ψυχαγωγικούς λόγους και δεν είναι δεμένος σε συγκεκριμένους κανονισμούς.

Τυπικός αθλητισμός είναι ο οργανωμένος αθλητισμός όπου οι σωματικές δραστηριότητες εκτελούνται βάση θεσμοθετημένων κανονισμών.

 

Ο αθλητισμός επιτελεί πολλές λειτουργίες από τις οποίες άλλες είναι έκδηλες και άλλες λανθάνουσες.

Έκδηλες λειτουργίες του αθλητισμού θεωρούνται, η ψυχαγωγία και η διατήρηση και βελτίωση της υγείας του ασκούμενου.

Λανθάνουσες είναι οι λειτουργίες της κοινωνικοποίησης και της σύσφιξης των σχέσεων των μελών της κοινωνίας.

 

Ακόμη, ο θεσμός του αθλητισμού είναι πολύσκοπος γιατί πέρα από τη θετική συμβολή του στην υγεία του λαού, βοηθάει στην αύξηση της εργατικότητας των ανθρώπων και επιτυγχάνει την προς τα έξω προβολή μιας ολόκληρης κοινωνίας.

 

stivos

 

 

Η φυσική αγωγή αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του κάθε πολιτισμού από τους πανάρχαιους χρόνους. Η καλλιέργεια του σώματος ήταν βασική ενασχόληση των πρωτόγονων ανθρώπων, γιατί αυτό έπρεπε να προσαρμοστεί στις συνθήκες της ζωής που απαιτούσαν σκληραγωγία, δύναμη, ταχύτητα και ευκινησία καθόσον τα μέσα που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι, για να εξασφαλίσουν τα αγαθά της ζωής προϋπέθεταν σωματική ρώμη, αντοχή και σβελτάδα.

 

Η αθλητική δραστηριότητα στην πορεία του χρόνου και στην ιστορική εξέλιξη είχε να επιτελέσει πολλές και κατά περιόδους διαφορετικές κοινωνικές λειτουργίες γιατί αυτές ξεπηδούν από τις αναγκαιότητες της ίδιας της κοινωνίας.

 

Στη σύγχρονη εποχή οι κοινωνικές λειτουργίες της φυσικής αγωγής και του αθλητισμού μπορούν να συνοψισθούν στις εξής παρακάτω:

Α) Στην κοινωνικοψυχαγωγική και στην κοινωνικοσυναισθηματική λειτουργία.

Β) Στην λειτουργία της ενίσχυσης και προφύλαξης της υγείας του ατόμου και ολόκληρου του λαού.

Γ) Στην λειτουργία της κοινωνικής αγωγής μέσα από την κοινωνικοποίηση.

Δ) Στην λειτουργία της σύσφιξης των σχέσεων των μελών της κοινωνίας και των λαών για την ανάπτυξη της φιλίας και τη διατήρηση της ειρήνης.

Ε) Στην λειτουργία της προβολής του κοινωνικού συστήματος και της χώρας.

ΣΤ) Στην λειτουργία της προετοιμασίας των νέων για το στρατό.

Ζ) Στις άλλες κοινωνικές λειτουργίες.

 

Ο άνθρωπος δραστηριοποιείται στον αθλητισμό ενεργητικά ή παθητικά, δηλαδή σαν αθλητής ή σαν θεατής. Και στις δύο περιπτώσεις το πρωταρχικό συνειδητό κίνητρο του ατόμου.

 

thal

 

Στην εποχή μας είναι η ψυχαγωγία. Με την αθλητική δραστηριότητα δημιουργούνται μέσω των κινήσεων, συναισθηματικές καταστάσεις που ικανοποιούν το άτομο ψυχικά. Αυτή η ψυχική ικανοποίηση αιτιολογείται με πολλές θεωρίες που έχουν σαν βάση τους την αναφορά κύρια στο παιχνίδι. Σε άλλες ψυχολογικές και ψυχαναλυτικές θεωρίες ο αθλητισμός θεωρείται σαν ένα μέσω απώθησης σεξουαλικών ορμών που έχουν σαν συνέπεια ψυχικές διαταραχές και πολλοί άλλοι αντιλαμβάνονται τον αθλητισμό σαν μέσω καταπίεσης της σεξουαλικής δραστηριότητας και διοχέτευσης των ορμών σε άλλες κοινωνικές ενέργειες. Ακόμη πιστεύουν πως ο αθλητισμός με την υπάρχουσα τάση για επίδοση απελευθερώνει από τη δεσποτεία της σεξουαλικότητας.

 

gymn 22

 

 

Η κοινωνικό - συναισθηματική λειτουργία του αθλητισμού θεωρείται ότι πηγάζει από τη δομή της σύγχρονης κοινωνίας. Η θεωρία αυτή βασίζεται στην υπόθεση ότι ο αθλητισμός επενεργεί αντισταθμιστικά στην μονοτονία και στην ψυχική απομόνωση της καθημερινής εργασιακής ρουτίνας.

 

Καθόσον το παιχνίδι είναι μια αμοιβαία επίδραση μεταξύ ατόμων και μια ενιαία δράση, του ενός δίπλα στον άλλον ή του μεν εναντίον του δε. Οπωσδήποτε όμως μέσα σε συλλογικά πλαίσια. Αυτό σημαίνει ότι το παιχνίδι, αθλητισμός διαρρηγνύει την περιορισμένη σφαίρα του ατόμου και δημιουργεί σε κάθε περίπτωση συλλογική δράση, κοινωνικότητα, συντροφική ζωή, παρέα. Από την άλλη πλευρά ο αθλητισμός επενεργεί σαν αντίβαρο δράσης, εκεί όπου η μεγάλη ορθολογιστική λειτουργία της σημερινής βιομηχανικής κοινωνίας έχει επιβάλει στον άνθρωπο έναν απρόσκοπτο ρυθμό ζωής ο οποίος ελαχιστοποιεί τη δυνατότητα της ενεργητικότητας.

 

pisina

 

 

Έχουμε αυξήσει τα καθημερινά προβλήματά μας και διαρκώς ζούμε κάτω από το άγχος του χρόνου. Οι δύο παράγοντες υποκινητικότητα και άγχος επιδρούν πολύ αρνητικά στην υγεία μας προκαλώντας πολλές και διάφορες ασθένειες.

 

Ο αθλητισμός σαν θεσμός αποτελεί ένα υποσύστημα, το οποίο αγκαλιάζει όλους όσους σχετίζονται με αυτόν, κάθε άτομο δε, που ασχολείται με τον αθλητισμό δέχεται τις κοινωνικοποιητικές επιδράσεις του δεδομένου συστήματος γιατί με την πάροδο του χρόνου αφομοιώνει πολιτικά στοιχεία αξίες και κανόνες που κυριαρχούν σε αυτό τον χώρο.

 

Είναι κοινά αποδεκτό ότι ο αθλητισμός μέσα από την άσκηση και την προπόνηση καλλιεργεί και διαπλάθει το σώμα τόσο στο σύνολο όσο και στα διάφορα μέρη και συστήματα ανάλογα με το άθλημα.

 

Η τάση για επίδοση και επικράτηση δραστηριοποιεί τις δυνάμεις του ατόμου και επιστρατεύει όλο του το είναι, έτσι επηρεάζεται η εργατικότητα, η αντοχή, η ικανότητα της αυτοσυγκέντρωσης και η ετοιμότητα του ατόμου για δράση.

 

gymn 33

 

 

Ο ανταγωνιστικός αθλητισμός ιδιαίτερα προβάλλει τα βασικά στοιχεία της ανθρώπινης ικανότητας για επίδοση, γιατί δείχνει ότι η υγεία, η σωματική επάρκεια και η αυτοπεποίθηση πρέπει να βελτιώνονται συνεχώς. Ακόμη ο αθλητής αποκτά σωματικές δεξιότητες και ικανότητες υψηλής στάθμης που τον διαφοροποιούν από τους μη ασκούμενους και επιβεβαιώνουν έναντι των ανθρώπων του παρελθόντος το ανεβασμένο πολιτιστικό του επίπεδο γιατί οι σημερινές αθλητικές επιδόσεις και τα ρεκόρ είναι δυνατά μόνο με την συμβολή της επιστήμης και της τεχνολογίας.

 

Ο αθλητισμός ενισχύει και σταθεροποιεί την ικανότητα και την ετοιμότητα για κοινωνικά καθορισμένη δράση. Ο αθλητισμός θεωρείται σαν σύστημα με δικούς του κοινωνικούς κανόνες αξίες και ρόλους. Στον αθλητισμό το άτομο μαθαίνει τον τρόπο της κοινωνικής συμπεριφοράς όπως προσαρμογή στις απαιτήσεις της ομάδας αλληλεγγύη προς τους συναθλητές, συνεργασία ευγένεια. Ο αθλητισμός μπορεί και λειτουργεί έτσι ώστε να αντισταθμίζει και να εξαλείφει ελαττώματα και αρνητικές συνέπειες, που απορρέουν από την αποτυχία της ευρύτερης κοινωνίας. Έτσι, κατορθώνει να κοινωνικοποιεί και να επανεντάσσει το άτομο στην μεγάλη κοινωνία κατά τα δικά της πρότυπα. Ακόμη, επιτυγχάνει να απαλείψει ή να εξισορροπήσει αρνητικές επιπτώσεις της μη ένταξης σε ορισμένες ομάδες της κοινωνίας δηλαδή ελαττώματα που έχουν σαν συνέπεια π.χ. τον περιορισμό της κινητικής έκφρασης, λόγω της έλλειψης αυτοπεποίθησης στις ατομικές ικανότητες ή την έντονη επιθετικότητα λόγω της υποκειμενικής αντίληψης του τυχόντος ατόμου ότι δεν ανήκει στην συγκεκριμένη κοινωνία ή ότι η κοινωνία του συμπεριφέρεται εχθρικά.

 

Ο αθλητισμός επιτυγχάνει να διαμορφώσει ουσιαστικά την προσωπικότητα του ατόμου και να συμβάλει στην ενίσχυση των ιδιαιτέρων χαρακτηριστικών των ιδιοτήτων. Έτσι ο αθλητισμός προσφέρει την δυνατότητα, όσο κανένας άλλος χώρος κοινωνικής δραστηριότητας, να καθιερώσει κανείς δικές του αξίες και ταυτόχρονα να τις επιτύχει με προσωπική προσπάθεια. Στον αθλητισμό είναι κανείς υποχρεωμένος να υπερισχύει διαρκώς κάποιου ανταγωνιστή, για να έχει επιτυχία, αλλά συγχρόνως να μπορεί να αποδέχεται την ήττα του. Η επίδοση σαν χαρακτηριστικό στοιχείο του αθλητισμού ενισχύει τον προσανατολισμό και την ετοιμότητα για επίδοση. Ο αθλητισμός επιβάλλει στο άτομο προγραμματισμό στη ζωή του εμμονή και υπομονή για την επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου. Ο αθλητισμός ενισχύει μέσω της προπόνησης και του αγώνα την πνευματική ικανότητα η οποία δεν στηρίζεται μόνο στην ευφυΐα και στη μνήμη αλλά και στην εργατικότητα, αντοχή και αυτοσυγκέντρωση. Δηλαδή ιδιότητες που καλλιεργούνται στον αθλητισμό.

 

Επιπλέον στον αθλητισμό δραστηριοποιείται κανείς σε ατομικά και ομαδικά αθλήματα και αγωνίσματα, εντούτοις τόσο ο άλτης του ύψους όσο και ο σφαιροβόλος που αγωνίζονται καθαρά σε ατομικά αγωνίσματα δρουν σε ομαδικά πλαίσια γιατί σε αγώνες δεν παίρνουν ποτέ μέρος το ανώνυμο άτομο, αλλά το σωματείο, η ομάδα. Έτσι και οι αθλητές των ατομικών αγωνισμάτων λειτουργούν μέσα στην ομάδα.

 

 

 

 

Read 2878 times Last modified on Wednesday, 27 May 2015 14:25
Rate this item
(0 votes)

Leave a comment

Make sure you enter the (*) required information where indicated. HTML code is not allowed.